Уыцы кадджын хæрзиуæджы аккаг у!

2
2032

Касаты Аслæнбег Цæгат Ирыстоны Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон универстеты ирон филологийы факультет каст фæуыны фæстæ æфсадæй куы сыздæхт, уæд кусын райдыдта газет «Рæстдзинад»-ы. У сæрмагонд уацхæссæг. Уый æрмæст публицистон уацтæ нæ фыссы, фæлæ йын адæм газетты æмæ журналты фæрстыл стыр æхсызгонæй бакæсынц йæ зæрдæмæхъаргæ фыст æмдзæвгæтæ æмæ прозаикон уацмыстæ. Уæлдай хуыздæр арæхсы цыбыр радзырдтæ æмæ, нæ хистæртæй цы таурæгътæ фехъусы, уыдон фыссынмæ. Ис ын хъæздыг æмæ нуарджын æвзаг. Йæ алы фыст уацмысы дæр ирдæй æмæ бæлвырдæй æвдисы царды рæстдзинад. Уыимæ иттæг дæсны у юмористон радзырдтæ фыссынмæ дæр. Йæ поэтикон сфæлдыстады зынгæ бынат ахсы патриотизмы темæ.

Æрыгон фыссæг Касаты Аслæнбеджы сфæлдыстадимæ хæстæгдæр куы базонгæ дæн, уæд дзы рахастон иу ахæм хорз миниуæг. Адæмтæ риссаг хъуыддæгтæ кæй фæхонынц, уыдонмæ Аслæнбег та акæсы курдиатджын фыссæджы дзаг цæстæй. Райсы иу хуымæтæг ныв æмæ дзы саразы диссаджы прозаикон уацмыс. Ууыл дзурæг у, æрæджы Аслæнбегæн журнал «Мах дуджы» ацы азы 1-æм номыры цы радзырдты цикл рацыд, уыдонæй иу — «Рагон мысты æмбисонд» дæр. Ацы радзырд райдайы, зæрдæйыл арф чи æмбæлы, ахæм хъæздыг æвзагæй фыст раныхасæй: «Фæззыгон хур бон. Адæм сæ тыллæг æфснайынц. Хъæуы уынгты къордтæ-къордтæй лæууынц хæрзхаст стурвос, бæхты æфсæст мыр-мыр хъуысы. Иу ныхасæй, амонд йæ дзаг цæстæй адæммæ ракаст, æмæ сæ зæрдæ райы. Никæй фæхъулон кодта Мыкалгабыр, алкæй дæр бæркады бын фæкодта. Уæдæ Фæлвæра дæр фосы скондæн радта бар… Адæмæн, куыд фæзæгъынц, сæ уалдзыгон иу боны бакуыст афæдзваг сси…» Ацы радзырды сæйраг архайæг у мыст. О, о, хуымæтæг мыст. Фæлæ йын автор йæ фæлгонц афтæ ирдæй, уырнинагæй равдыста æмæ диссаг! Радзырд «Рагон мысты æмбисонд»-æн йæ сюжет цыбыргондæй у афтæ: “Цардысты лæг æмæ ус. Ницæмæй хъаст кодтой. Уыдис сæм хъуг, фыс æмæ цалдæр карчы. Æрмæст сын Хуыцау нæ радта цот. Иу бон лæг йæ хордоны федта мысты хуынкъ, нартхорæй — цалдæр æфсиры хæрдтытæ. Бавдæлд, æмæ мысты хуынкъмæ бацæуæны раз сæвæрдта къæппæг. Мыст тынг сæххормаг, фæлæ йæ ныфс нал хаста хордонмæ бацæуын. Тарст къæппæгæй. Уымæ гæсгæ фыццаг ныллæгъстæ кодта кæрчытæн, уый фæстæ — фысæн æмæ хъугæн, цæмæй йын феххуыс кæной къæппæг ныкъкъæпп кæнынæн. Фæлæ йæм дзы иу дæр йæ хъус нæ ‘рдардта. Уæд дын иу бон маргдзых калм къутумæ куыддæр фæцæйбырыд, афтæ йæ къæппæг æрцахста. Уæд дын кæсы, æмæ хæдзары хицауы ус æрбацæуы. Калм йæхи мардæфсон скодта. Уый фенгæйæ, ус белмæ фæлæбурдта æмæ йæ ныр æрцæва, зæгъгæ, афтæ йыл калм фæхæцыд. Усы калмы хæсты фæстæ бахастой хæдзармæ. Йæ къах рæсийын райдыдта. Йæ марг ын бæргæ ралæмæрстой, фæлæ йын уый дæр ницы феххуыс. Уæд дын чидæр афтæ, карчы бас, дам, ын раттут. Хæдзары хицау йæ кæрчытæй цалдæр ныргæвста. Ус уæддæр сæйы. Адæм сæм арæх кæй цыдысты рынчынфæрсæг, æмæ сын сæ размæ исты æрæвæрын кæй хъуыд, уый охыл хæдзары хицау аргæвста йæ фысы дæр. Уæдмæ ус цардæй ахицæн, æмæ та уымæн дæр хистагæн æргæвдын бахъуыд сæ хъуг”. Радзырды сюжеты æвæрд ис арф философон хъуыды. Ома, исчи дæм баххуыс кæнынмæ куы æрхата, уæд ыл дæхи макуы атигъ кæн, фæлæ йæм бадар де ‘ххуысы къух. Уымæн æмæ иу хорздзинад дæр куы саразай царды, уæд дæм уый фæстæмæ æрыздæхдзæн дæсæй æмæ ноджы фылдæрæй. Афтæ зæрдæмæхъаргæ сты æмæ адæймаджы арф хъуыдытыл бафтауынц Касаты Аслæнбеджы фыст иннæ радзырдтæ: «Мæрдтæйдзæуæг», «Зыдгæнæджы хал», «Хæрæджы къæлæу», «Расыг» хъазтæ», «Æнæфых хъус» æмæ иннæтæ дæр. Зæрдæ дарæн ис, курдиатджын æрыгон фыссæг Касаты Аслæнбегмæ разæй кæй æнхъæлмæ кæсы стыр сфæлдыстадон фидæн, æмæ ма ноджыдæр йæ къухы кæй бафтдзæн бирæ зæрдæмæхъаргæ уацмыстæ ныффыссын, кæцытæ адæм кæсдзысты ноджы зæрдиагдæрæй. Мæ ныхасы кæрон ма зæгъдзынæн уый, æмæ, Касайы-фырт цы поэтикон æмæ прозаикон уацмыстæ бавдыста конкурсмæ, уыдон уый аккаг сты æмæ ацы курдиатджын авторæн лæвæрд æрцæуа нæ куырыхон, номдзыд поэт Джусойты Нафийы номыл национ преми.

ЧЕРЧЕСТЫ Хъасболат,Уæрæсейы Федерацийы Фысджыты цæдисы уæнг, РЦИ-Аланийы культурæйы сгуыхт кусæг

2 КОММЕНТАРИИ

  1. Хъасболат! Прости, что пишу не по иронский, альфавит не позволяет. Но, очень прошу ещё и ещё познакомить и меня и других друзей фейсбука с творчеством Асланбека Касаева. Очень легко расположилось моё сердце к этому рассказу. И, если можно отправляй прямо на мою хронику. Таймила Хадарцаты.

  2. А ОН ВАМ НЕ РАССКАЗЫВАЛ, ЧТО НА НЕГО УГОЛОВНОЕ ДЕЛО ЗАВЕЛИ ЗА ЛОЖНЫЕ ДОНЕСЕНИЯ, ЗА ПРОДАЖУ ЧУЖОЙ ЗЕМЛИ, ЗА ВЫМОГАНИЕ ДЕНЕГ С ЦЕРКВИ???!!!!!

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here