Нывгæнджыты скъолайыл сæххæст 95 азы

0
624

Нæ цæстытыл ауайын кæнæм, сæрды тæмæны хохы арф цъасæй чысыл суадон хъазгæ, сыбар-сыбур кæнгæ куыд згъоры, уый. Раст афтæ, хæххон суадонау 1920 азы Дзæуджыхъæуы фæзынд нывгæнджыты чысыл студи. Нывгæнæг хорз фыссæг кæнæ поэтау у фæлмæнзæрдæ. Æрдзы уыны ахæм стъæлфæнтæ, хуымæтæг адæймаг кæй нæ хаты. Афтæ ацы нывгæнджыты студийы архайджытæ дæр. Кæд сын-иу цыфæнды зын уыд, уæддæр сæ уарзондзинад нæ уагъта сæ архайд ныууадзын. Бонтæ цыдысты æмæ фарн хастой, студийы архайджытæ та кодтой фылдæрæй-фылдæр, хъуыдис сын профессионалон разамонджытæ. Афтæмæй, 1940 азы декабры Адæмон комиссарты советы уынаффæмæ гæсгæ, нывгæнджыты студийæн лæвæрд æрцыд нывгæнджыты скъолайы ном.

img_1014Хæрз чысыл рæстæджы фæстæ райдыдта Фыдыбæстæйы Стыр хæст. Ирыстонмæ куы æрбахæццæ, уæд скъолайы куыст фæкъуылымпы. Фæлæ 1942 азы немыцы æфсæдтæ Ирыстоны сæргой куы фесты, уæд та скъола райдыдта йæ куыст. Ахуырдзаутæ-иу, цæмæй ахуыры рæстæг ма суазал уой, уый тыххæй семæ хастой сугтæ. Æмæ-иу пец куы рандæвта, уæд ахуыр кодтой ныв кæныныл. Хæст фæци, Советон Цæдис йе ‘муды æрцыд, адæм сæ тыхтæ æмæ сæ хъару сарæзтой нæ бæстæйы райрæзтмæ. Фæлæ уæддæр хицауады фыццаг хъуыды уыд ахуырад. Куыдфылдæрæй æххуыс кодтой ахуыргæнджытæн. 1947 азы ацы скъолайы кусын райдыдта хæстон лæг, Сталиниры (Хуссар Ирыстоны) аивæдты училищейы рауагъдон, Тугъанты Махарбеджы ахуыргæнинаг Николай Жуков. 1957-1987 азты та уыд скъолайы директор. Жуков, куыд хъуыстгонд адæймаг, афтæ ирд фæд ныууагъта скъолайы рæзты. Уый æппынæдзух агуырдта ног фадæттæ æмæ мадзæлттæ скъоладзауты ахуыр æмæ хъомыладæн. Скъолайæн Николай Жуков цы ном скодта, уыимæ ма абон дæр æнтыстджынæй кусы. Уый фæрцы дзы кæддæриддæр куыста, йæ дæсныйад хорз чи зыдта, ахæм ахуыргæнджытæ — Мæлтызаты Ольгæ, Станислав Акопов, Галинæ Жукова, Валентинæ Василенко æмæ æндæртæ. Николай Жуков 1972 азы скъолайы бындурыл скодта йæ ахуырдзауты конд нывты Æппæтадæмон музей. Амы ахуыргæнджытæ уроктæ лæвæрдтой ног ахуырадон программæтæм гæсгæ нывкæнынадæй, декоративон скульптурæйæ, аивæдты историйæ. 1979 азы Нывгæнджыты скъолайæн лæвæрд æрцыд Цæгат Ирыстоны АССР-йы æмæ Башкирийы адæмон нывгæнæг, курдиатджын скульптор Тауаситы Сослæнбеджы ном. 1982 азы та скъола ссис Хъамбердиаты Мысосты номыл паддзахадон премийы лауреат. 1978 æмæ 1990 азты скъола хорзæхджын æрцыд Советон Цæдисы Нывгæнджыты цæдисы правленийы секретариаты Дипломтæй. 2006 азы та скъолайы коллективæн радтой Паддзахадон Уырыссаг музейы Диплом. 2016 азы скъолайы ном фыст æрцыд Æппæтуæрæсеон реестр «Книга почета»-йы. Афтæмæй, скъолайы сæвзæрдæй абоны онг рæстæг маргъау атахт æмæ йыл сæххæст 95 азы. Ацы зæрдылдарæн бæрæгбоны фæдыл скъолайы директор Быдтаты Азæ æмæ йе ‘мкусджытæ ивгъуыд дыццæджы Тугъанты Махарбеджы номыл музейы сæ ахуырдзауты куыстытæй байгом кодтой равдыст. Ардæм сын раарфæ кæнынмæ æрбацыдысты нæ республикæйы культурæйы министры хæдивæг Дудайты Чермен, Дзæуджыхъæуы муниципалон арæзты сæргълæууæджы хæдивæг Ходы Мæдинæ, Дзæуджыхъæуы бынæттон хиуынаффæйады администрацийы сæргълæууæджы хæдивæг Гозымты Раман, Дзæуджыхъæуы бынæттон хиуынаффæйады администрацийы культурæйы хайады разамонæг Кокайты Алан, скульптор Хайты Ибрагим, Хъæрæсе-Черкесты сывæллæтты нывгæнджыты скъолайы директор — Юрий Карасов, Кæсæг-Балхъары сывæллæттæ, нывгæнджыты скъолайы директор — Валерий Дзахохов. Дудайы-фырт сын нæ республикæйы министр Сихъоты Тимуры номæй арфæ ракодта. Уый загъта: «Нывкæнын æнцон никуы уыд. Ацы дæсныйад у Хуыцауæй лæвæрд курдиат. Сымах та стут ацы курдиаты хуыздæр минæвæрттæ. Уæ иу конд нывы фенæн вæййы æппæт дуне дæр. Æмæ уын нæ зæрдæ зæгъы, цæмæй уæ конд нывтæ куыд ирд æмæ хуызджын сты, уæ цард дæр афтæ куыд уа!» Нывгæнджыты скъолайы ахуыргæнджыты схорзæхджын кодтой Культурæйы министрады æмæ Дзæуджыхъæуы бынæттон хиуынаффæйады администрацийы номæй Кады гæххæттытæй, дипломтæй æмæ арфæйы гæххæттæй. Изæр сæ аив кафтæй барæсугъд кодтой ансамбль «Чысыл джигит»-ы архайджытæ. Зарæггæнæг Хъесаты Илонæ та сын балæвар кодта рæсугъд æмæ аив зарæг.

КАСАТЫ Аламир

Къамтæ систа ГАГЛОЙТЫ Алан

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here