“Уæрæсейы Пост”, регионалон газеттæ æмæ журналты хъысмæт

0
106

Фæстаг азты дæргъы мыхуыры фæрæзтæ зындзинæдтæ æвзарынц газеттæ æмæ журналтæ рафыссыны рæстæг. Зындгонд куыд у, афтæмæй 2014 азæй фæстæмæ «Уæрæсейы Пост» йæ лæггæдты тыххæй æргътыл æппынæдзух æфтауы, уыдæттæ æвзæрæрдæм зынынц газеттæ æмæ журналты тиражтыл. Рагæй-æрæгмæ сæ чи кæсы, уыцы адæм сæ социалон уавæрмæ гæсгæ, нал æххæссынц газеттæ рафыссыныл. Хуыздæр уавæры не сты редакцитæ дæр. Газет кæнæ журнал рафыссыны аргъæн йæ 70 проценты исы «Уæрæсейы Пост», иннæ 30 проценты баззайы редакциты. Иу æмæ дыууæ хатты регионалон мыхуыры фæрæзты редактортæ рæгъмæ нæ рахастой ацы вазыгджын фарста.

Æрæджы Федерацийы Советы сенатор Цæгат Ирыстонæй Тотоонты Алыксандр Уæллаг закъонæвæрынадон палатæйы размæ рахаста Цæгат Ирыстоны мыхуыры фæрæзты æмæхсæнады зындзинад. Федерацийы Советы цы æмбырд уыдис, уый бындурыл арæзт æрцыдис иформацион политикæ æмæ дзыллон хабархæссæг фæрæзты къамисы кусæг къорд. Зæрдæ куыд бавæрдтой, афтæ знон сæмбæлдысты Цæгат Ирыстоны æмæ уæрæхгонд æмбырды æрныхас кодтой республикон, районты, горæтты газеттæ æмæ журналтæ цы тыхстаг фарстатыл æмбæлынц, уыдæттыл. Æмбырды ма архайдтой Уæрæсейы Бастдзинад æмæ дзыллон коммуникациты министрады, Мыхуыр æмæ дзыллон коммуникациты агентады, Мыхуыры продукци парахатгæнæг ассоциацийы, куыстуат «Уæрæсейы Пост»-ы бæрнон кусджытæ.
Уымæй дарддæр Дзæуджыхъæумæ ссыдысты Цæгат Кавказы республикæты æмæ крайты мыхуыры фæрæзты разамонджытæ, бæрнон чиновниктæ. Æмбырд амыдта сенатор Тотоонты Алыксандр. «Афтæ мачи бамбарæд, æмæ не ‘хсæн ис ныхмæлæуд, иугæр ам сæмбæлдыстæм, уæд нæ фæнды иумæйаг хъуыдымæ æрцæуын. Цы зындзинæдтæ æвзæры газеттæ æмæ журналты раз, уыдонмæ хъуамæ æркæсæм, байхъусæм «Уæрæсейы Пост»-ы æмæ иннæ бæрнон ведомствоты минæвæрттæм. Кусæг къорд хъуамæ бæстон фарста равзара æмæ бацæттæ кæна, уавæр банывыл кæнынæн фæндæттæ», — загъта Тотооны-фырт.
Æмбырды архайджыты раз дарддæр раныхас кодта Газеттæ æмæ журналтæ рафыссыны фарсхæцæг альянсы координацион советы сæрдар Вячеслав Керов. Уый æрхаста бæлвырд бæрæггæнæнтæ æрмæст Уæрæсейы нæ, фæлæ дунейы мидæг дæр мыхуыры фæрæзтæ уадзыны, рафыссыны хъуыддæгтæ куыд цæуынц, уый тыххæй. Куыд бафиппайдта, афтæмæй газеттæ киоскты уæй кæныны хъуыддаджы Уæрæсейы бирæ регионтæ æвзарынц зындзинæдтæ. Фæлæ ис, ног хуызтæ чи агуры, ахæм регионтæ. Зæгъæм, Мæскуы, Воронеж, Липецк. Уыдон киоскты бæсты пайда кæнынц фадатджын павильонтæй, газет балхæнынæй уæлдай дзы адæймаджы бон у цай кæнæ къофи бацымын. «Ассоциаци цы хатдзæгтæ скæны, уымæ гæсгæ Цæгат Ирыстон киосктæй куыд ифтонг у, уымæ гæсгæ ахсы 29-æм бынат. Уый æвзæр бæрæггæнæн нæу. Уæ цæрджытæ газеттæ æмæ журналтæ куыд фыссынц, уымæй Уæрæсейы ахсут фыццаг бынат», — загъта Вячеслав Керов. Йæ хъуыдымæ гæсгæ, хъуамæ газеттæ сæ бынатмæ хæццæ кæныны тыххæй лæвæрд цæуой субсидитæ, «Уæрæсейы Пост» та хъуамæ йæ тарифтæ фæкъаддæр кæна хъæуты цæрджытæн, стæй, мæгуыр чи цæры, уыдонæн. Киоскты хицæуттæн хъуамæ арендон фиддонтæ уой зынгæ къаддæр, фылдæр пайда кæнын хъæуы рекламæйæ, цæмæй адæм хуыздæр фыссой газеттæ æмæ журналтæ, уый тыххæй.
«Уæрæсейы Пост»-ы мыхуыры фæрæзтæ рафыссыны департаменты разамонæг Михаил Казаков та фæбæрæг кодта, сæ ведомство базарадон уавæрты куыд кусы, уый. 2014 азы онг паддзахад дих кодта субсидитæ 4 миллиард сомы бæрц газеттæ æмæ журналтæ рафыссынæн, «Уæрæсейы Пост» та — 1,5 — 2 миллиард сомы бæрц. Фæлæ паддзахад субсидитæ дæттыныл куы нал сразы, уæдæй сæ ведомство кусы базарадон уавæрты. Ныхасгæнæг æрхаста бирæ дæнцæгтæ, цавæр хъуыддæгтæ æмæ мадзæлтты фæрцы архайынц, цæмæй социалон æгъдауæй æххуысхъуаг чи у, уыдон газеттæ æмæ журналтæ фыссой къаддæр аргъыл. «Уæрæсейы Пост»-æн йæ бон хуымæтæджы аргъ фæныллæг кæнын нæу, фæлæ газет кæнæ журналæн стыр тираж куы уа, уæд ныртæккæ цы Экспертон совет кусы, уый фæрцы сын лæвæрд цæуы æххуыс», — загъта ведомствойы минæвар.
Уæрæсейы Бастдзинад æмæ дзыллон коммуникациты министрады департаменты минæвар Дмитрий Буневич куыд загъта, афтæмæй федералон хицаудзинад æппынæдзух йæ цæст дары регионалон газеттæ æмæ журналты уавæрмæ. 2016 азы сын баххуысы охыл бюджеты æвæрд æрцыдис 360 милуан сомы бæрц. Архайынц, цæмæй гæххæтт æмæ æндæр хъæугæ фæрæзты аргъ фæкъаддæр уа. «Иу æмæ дыууæ хатты регионалон газеттæ æмæ журналты редактортæ сæ хъаст нæ бахастой Уæрæсейы Федерацийы Президент Владимир Путинмæ. Уый сæ бабар кодта мах министрадæн. Цы Экспертон совет нæм кусы, уыимæ хъуамæ газеттæ æмæ журналты редактортæн уа фидар бастдзинæдтæ, уæ курдиæттæ, уæ домæнтæ хъуамæ афойнадыл уырдæм хæццæ кæнат æмæ уын уæд æххуыс дæр уыдзæн», — загъта ныхасгæнæг. Æмбырды раныхас кодта газет «Рæстдзинад»-ы сæйраг редактор Битарты Маринæ. Куыд бафиппайдта, афтæмæй абон мыхуыргонд ныхасы ахадындзинад у тынг бæрзонд, уымæн æмæ Ныгуылæны паддзахæдтæ фæтыхджындæр кодтой нæ ныхмæ информацион хæст. «Иугæр æхсæнад сæхи чиныгæй, газетæй куы аиуварс кæна, уæд йæ культурæ ныллæгæй-ныллæгдæр кæны. Афтæмæй историйы цаутæ дæр, кæй куыд фæнды, афтæ ивдзæн æмæ иумæйагæй бæстæйы информацион æдасдзинад хæлд цæудзæн», — загъта Битарты Маринæ. Уый дарддæр æрхаста нымæцтæ, бæрæггæнæнтæ, ома, иу азæй иннæмæ редактортæ архайынц, цæмæй тираж ма фæкъаддæр уа, фæлæ кæронбæттæны æрмæстдæр «Уæрæсейы Пост» баззайы æфтиæгтимæ, редакцитæ та мæгуырæй-мæгуырдæр кæнынц. «2013 азы «Рæстдзинад» рафыссыны аргъ уыди 392 сомы 88 капеччы, уыдонæй 110 сомы баззадысты редакцийæн. Абон нæ газет рафыссыны аргъ у 918 сомы, каталогы аргъмæ гæсгæ та нæм баззайдзæн уыцы 110 сомы. Уыимæ, газет аласын æмæ йæ фæхæццæ кæнынæн бафидæм алы мæй дæр уæлæмхасæн 12 мин сомы бæрц», — загъта «Рæстдзинад»-ы минæвар. Йæ хъуыдымæ гæсгæ мыхуыры фæрæзтæн сæ тариф фылдæргæнгæйæ, æнæмæнгæй хъуамæ нымад цæуа регионалон компонент, уымæй дарддæр бацамыдта Уæрæсейы Федерацийы Президент Владимир Путин æрæджы газеттæ æмæ журналтæн субсидитæ дих кæныны программæ саразын кæй бафæдзæхста, уый дæр. «Федерацийы Советы къамисы кусæг къордæй курæм, цæмæй ахуырад, культурæ æмæ туризмæн уæлæмхасæн æхца радих кæныны программæмæ бахæссой паддзахадон дзыллон мыхуыры фæрæзтæ дæр», — фæнысан кодта Битарты Маринæ.
Видеобастдзинады фæрцы æмбырды архайджытæм фæсидтис кусæг къорды уæнг, Саха-Якутийы Республикæйы сенатор Федерацийы советы Маринæ Христофорова.
Йæ хъуыдымæ гæсгæ рæстæг ралæууыд, цæмæй паддзахад фæстæмæ национ газеттæ æмæ журналтæ йæхи бæрны бакæна. Æмбырды архайджытæ æхсызгонæй байхъуыстой Цæцæны Республикæйы газет «Вести республики»-йы сæйраг редактор Ильяс Исмаиловмæ. Куыд бамбарын кодта, афтæмæй хъуамæ паддзахад фæстæмæ субсидитæ дих кæнын райдайа, кæнæ «Уæрæсейы Пост»æн, кæнæ редакцитæн. Хъуамæ фидаргонд æрцæуа мыхуыры фæрæзтæн æмæ полиграфийæн æххуысы хицæн закъон. «Махмæ, Цæцæны, газеттæ æмæ журналты уавæртæ сты тынг дзæбæх, уыдæттæ нæ президент, Уæрæсейы Хъæбатыр Рамзан Кадыровы фæрцы. Хъуамæ алчидæр æмбара мыхуыры фæрæзтæ кæй сты информацион хæсты раззагдæр тæлмы. Мах агурæм ног фадæттæ, цæмæй газеткæсæг йæ зæрдæ ма ива. Æцæгдзинад та ахæм у, æмæ хъуамæ фарста алыг кæной паддзахадон æмвæзады», — загъта Ильяс Исмаилов. Дарддæр сæ хъуыдытæ, сæ ахаст раргом кодтой Дагестаны мыхуыр æмæ дзыллон коммуникациты министр Рашид Акавов, газет «Северная Осетия»-йы сæйраг редактор Касаты Алан, Мæхъæлы республикæйы æддагон бастдзинæдтæ, национ политикæ, мыхуыры æмæ информацийы министры хæдивæг Руслан Мизиев. Уый куыд бамбарын кодта, афтæмæй «Уæрæсейы Пост»-ы лæггæдтæй нал пайда кæнынц, алы редакци дæр йæхæдæг ласы йæ газеттæ хъæутæм, горæттæм. «Уæрæсейы Пост» йæ лæггæдты аргъ куы фæкъаддæр кæнид, уæд та фæстæмæ се ‘мгуыстад райдаид. Ацы уæрæхгонд æмбырды байхъуыстой иннæ уазджытæм дæр, райхъуысти тынг бирæ пайдайаг фæндæттæ æмæ уынаффæтæ. Кæронбæттæны æппæт уыцы нысантæ бабæстон кодтой, сфидар кодтой, дарддæр цæуыл бакусдзысты, уыцы хъуыддæгтæ.

БУТАТЫ Эльзæ

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here