Цыртдзæвæн — Сланты Гахайæн

0
74

Ирон адæмон сфæлдыстады хæзнадонмæ йæ кадджыты, цæгъдтыты, зарджыты æвæджиауы хуынтæ чи бахаста, нæ уыцы зæриндзых кадæггæнджыты хистæр фæлтæрæй у, кадæггæнæг, дыууадæстæнон фæндырæй цæгъдæг Сланты Гаха.

Гаха уыд æрдзон зонды æмæ хæдхуыз курдиаты хицау. Чи йæ зыдта, уыдон куыд зæгъынц, афтæмæй нæ фысджытæ, фольклористтæ адæмон сфæлдыстады хæзнатæ æмбырдгæнгæйæ-иу, Гахайы хæдзармæ куы бафтыдысты, уæд-иу сæ уырдыгæй сæ къах нал хаста. Кадæггæнæджы зарджытæм, æмбисæндтæм, таурæгътæм, кадджытам хъусынæйиу не ‘фсæстысты. Къостайы загъдау, æнæ фæхудгæ æмæ фæкæугæ сæм-иу нæ лæууыдысты. Æвæдза, цас хъæздыг уыд Гаха удыхъæдæй. Зæрдæйы хаттæй æмæ зондæй! Æндæр Нарты кадджыты тексттæй алы азты Хуссар æмæ Цæгат Ирыстоны рауагъдæтты цы чингуытæ уагъд æрцыд, уыдонæн сæ фылдæр хай йæ зæрин комæй цæуæг нæртон таурæгътæй арæзт уаид? Æвæццæгæн нæ!

Цалдæр азы размæ Гахайы таурæгъты æмæ кадджыты, зарджыты хицæн чиныг мыхуыры рацыд рауагъдад «Ир»-ы. Бацæттæ йæ кодта, мидисджын разныхас æмæ йын бæлвырд фиппаинæгтæ ныффыста зындгонд фольклорист, филологон наукæты кандидат, Абайты Васойы номыл гуманитарон æмæ социалон иртасæнты институты фольклоры æмæ литературæйы хайады раздæры сæргълæууæг, дзæнæты бадинаг Хæмыцаты Тамарæ. Зæгъæн ис, æмæ йæ фæрцы абоны фæлтæрмæ æнусты тарæй разынд Гахайы сурæт, йæ æрдзон зонд æмæ хæдбындур курдиат. Уыцы æмбырдгонды фæрцы Гахайы курдиаты тых банкъардта, йæ зæрдæмæ йæ арф айста æрыгон, курдиатджын нывгæнæг Таутиаты Азæ, æмæ йын мыдадзæй сарæзта йæ скульптурон фæлгонц. Йæ дыууадæстæнон фæндыр та йын сног кодта Илаты Тимур. Фæлæ номдзыд кадæггæнæджы ингæн йæ райгуырæн хъæу Брытъаты (Хуссар Ирыстоны Дзауы районы) æдзæллаг уавæры кæй ис, йæ цыртдзæвæн рæстæджы дымгæты уæзæй кæй æртасыд æмæ ныззаууат, уыцы хъуыддагыл рагæй тыхстысты Сланты мыггаджы минæвæрттæ хистæрæй-кæстæрмæ. Йæ кадджын фыдæлы мæрдтæм æгъдау скæнынмæ, йæ ингæнмæ йын базилыны æмæ йын дзы ног цыртдзæвæн сæвæрыны арфæйаг хъæппæрис, мыггаджы иннæ сæрæнгуырд фæсивæдимæ равдыста Сланты Алик. Брытъаты хъæумæ бацæуæны алæмæт æрдзы хъæбысы, сæууон дымгæ йе ‘хцон æхситтæй кæм не ‘нцайы, алыхуызон цъиутæ сæ æхсызгон зарджытæ кæнынæй кæм не ‘фсæдынц, раст уыцы ран ис Гахайы ингæн — йе ‘нусон бынат. Æмæ уым ацы аз сæрды тæмæн скалдта йæ ног цыртдзæвæн. Уымæй уæлдай ма йæ ингæныл сæвæрдтой ног аив дуртæ, йæ алыварс та дидинджытæ ныссагътой. Уæдæ йæм ног къахвæндаг саразыны хъæппæрис дæр Алик равдыста. Йæ фарсмæ Сланты мыггаджы минæвæрттæй уæлдай, балæууыдысты æмæ йын йæ арфæйаг фæндтæ царды рауадзынæн хорз æххуыс фесты Тараты Руслан æмæ Тимур, Тыбылты Нарик æмæ Джусойты Алик. — Йæ рæстæджы царды алыхуызон аххосæгты тыххæй Сланты Гахайы ингæныл бæстон цыртдзæвæн сæвæрын нæ хистæрты къухы нæ бафтыд. Афтæмæй сæ кæй хæсты азар, кæй та низтæ барвыстой мæрдтæм. Фæлæ сæ бæсты æмæ йæхи бæсты дæр Гахайæн йæ мыггаджы кæстæртæй иу Алик цы кад скодта, уымæн аргъ нæй, — дзырдтой нын æхсызгонæй Сланты фæрнджын сылгоймæгтæ: Зоя (фыссæг, поэт, режиссер, Цæгат Ирыстоны аивæдты сгуыхт архайæг), Езæ æмæ Светланæ. Се ‘нкъарæнтæ нын куыд æргом кодтой, уыцы цин та сæ цæстытæй цæхæр æрттывд кодта. Ныр, дам, нæ кадджын фыдæлы раз не ‘фсарм сыгъдæг у, йæ цыртдзæвæны рæзты цы фæндаггонтæ цæуа, уыдон ын йæ ном æхсызгонæй кæй ардзысты, уый дызæрдыггаг нæу.

ГАСАНТЫ Валери

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here