«Рæстдзинад»-ы тырыса суæд ирон æвзаг, æгъдау æмæ культурæйы символ”

0
184

 

 

Ацы аз газет «Рæстдзинад»-ы 95 азы юбилейы фæдыл арæзт æрцыд æмæ ма дарддæр дæр æххæстгонд цæудзæн бирæ зæрдæмæдзæугæ культурон мадзæлттæ. Редакцийы кусджытимæ газеты юбилейыл арф æнкъарæнтимæ сæмбæлдысты канд Ирыстоны цæрджытæ нæ, фæлæ ма, фæсарæнты цы ирон адæм цæрынц, уыдон дæр. Уымæн æмæ уыдонæн газет у, Ирыстонимæ сæ чи бæтты, уыцы иугæнæг фæрæз. Æмæ та юбилейы кадæн газеты кусджытæ хистæрæй-кæстæрмæ абалц кодтой Цъæйы коммæ æмæ уым, Хазиаты цъупмæ схизгæйæ, ныссагътой «Рæстдзинад»-ы тырыса. Уый, бæрзондыл фæйлауæнтæ кæнгæйæ, тауы йæ рухс æмæ йæ фарн нæ Ирыстоныл!

Мадзалы архайдтой республикæйы дзыллон хабархæссæг фæрæзты минæвæрттæ дæр. «Рæстдзинад» архайы адæмы ‘хсæн хæлардзинады бастдзинæдтæ æнгомдæр кæныныл. Схъасы цъити æмæ Цъæйдоны сыр-сырмæ бæлццæттæ кодтой ирон зарджытæ. Цъæйы комæн канд йæ æрдз нæу алæмæтаг, фæлæ ма йæ уæлдæф дæр у удыхосау. У таурæгъты бынат.

— Афтæ куы зæгъон, «Рæстдзинад»-ы юбилей у æппæт Ирыстоны бæрæгбон, ирон культурæйы ахсджиаг фæзынд, уæд нæ фæрæдийдзынæн. 95 азы ис æвæрд æгæрыстæмæй æнæхъæн æнусы истори. Тынг уарзын æз фæлдахын алы азты æмбырдгæндтæ, æмæ, æрмæст уыдоныл бамбæлгæйæ, фæлдахгæйæ, ис банкъарæн, цы даргъ, кæмдæр та — дæрзæг фæндæгтыл рацыд. Нæ редакцийы кусджытæ, на иузæрдион хæлæрттæ æдзух бахахх кæнынц, 95 азы кæд дуг раив-баив кодта, уæддæр газетæн йæ ном ивд не ‘рцыд. 1923 азы йын Гæдиаты Цомахъ бындур куыд сæвæрдта, афтæ йын йæ тырыса хæссынц фæлтæрæй-фæлтæрмæ йæ кусджытæ. Юбилeймæ арæзт цæуы алыхуызон мадзæлттæ. Ацы мадзалæн та йæ нысан у, цæмæй «Рæстдзинад»-ы тырыса суа ирон æвзаг, æгъдау æмæ культурæйы символ. Хазиаты цъупп куыд æнусон у, афтæ æнусон уæнт мадæлон ирон æвзаг, нæ фæрнджын æгъдæуттæ, нæ æвидигæ культурæ. Ирыстоны фæсивæд та, фæлтæрæй-фæлтæрмæ хистæртæн кад кæнгæйæ, бæрзонд хæссæнт уыцы фарны тырыса, — загъта «Рæcтдзинад»-ы сæйраг редактор Битарты Маринæ.

Газеты дзырддзæугæ хистæртæй иу, УФ-йы æмæ РЦИ-Аланийы культурæйы сгуыхт кусæг, Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон премийы лауреат Цгъойты Хазби кæстæртæн радзырдта Цъæйы комимæ баст таурæгътæ. Ис дзы фараст кувæндоны: Реком, Уастырджи, Мыкалгабыр, Мады-Майрæм, Чызджыты дзуар, Гуылгувæн, Хуыцауы дзуар, Алардыйы дзуар, Æфсатийы дзуар. Табу сын уæд! Хуымæтæджы нæ равзæрстой бæлццæттæ ацы зæдбадæн бынат. Хистæртæ сыгъдæгзæрдæйæ скуывтой Иунæг Кадджын Стыр Хуыцаумæ, зæдтæм æмæ дауджытæм, бафæдзæхстой сыл Ирыстоны цæрджыты.

Мадзалы архайджытæ бафысым кодтой газеты сæрмагонд уацхæссæг Касаты Аслæнбеджы хæдзары. Æнцон нæ уыд æнахуыр æмæ сæрмагонд цæттæдзинадæй ахæм бæрзæндмæ æд тырысатæ схизын. Фæлæ газеты редакцийы хистæртæй иу, тематикон фарс «Æрдз» цæттæгæнæг Тохсырты Къостайы разæнгарддзинад æмæ хъæппæрис иннæтæн дæр уыд тыхдæттæг. Къостайыл сентябры сæххæст уыдзæн 78 азы. Уый «Рæстдзинад»-ы тырысаимæ уæнгрогæй схызт Хазиаты цъупмæ.

— Ацы мадзалæн стыр ахадындзинад ис, — загъта Тохсырты Къоста. — Канд нæ фæллад не суагътам, фæлæ сылгоймагæй, нæлгоймагæй, хистæрæй, кæстæрæй бавзæрстам нæ хъарутæ. Алчидæр нæ йæхицæн сбæрæг кодта йæ æрдзон быхсондзинад. Кæд зын уыдис, уæддæр æм сарæхстыстæм æмæ йæ цæрæнбонтæм бадардзыстæм нæ зæрдыл. Фыццаджыдæр, стыр бузныг зæгъын, кæй зæрдыл æрлæууыд ацы мадзал саразын, уыдонæн — нæ газеты разамындæн. Бузныг, йæ сæххæст кæныныл чи бакуыста, уыдонæн. Уый уыд нæ иудзинады, хæлардзинады æмæ нæ рæстдзинады балц.

Газеты редакторы хæдивæг Колыты Иринæ Хазиаты хохы цъуппыл «Рæстдзинад»-ы тырысайыл хæцгæйæ арф æнкъарæнтимæ загъта:

— 95 азы адæймагæн царды бонтæ сты, газетæн та — дуг. Уыцы рæстæгмæ газеты иу фæлтæртæ ивтой иннæты æмæ бахъахъхъæдтой газетæн йæ ном, йæ кад, йæ фарн. Уæдæй абонмæ нымад у ирон æвзаг, литературæ, æгъдæуттæ, традицитæ æмæ культурæ хъахъхъæнæг фæрæзыл. Мæ хъуыдымæ гæсгæ, æххæст кæны царды æппæты вазыгджындæр æмæ сæйрагдæр хæс. Ирон æвзагыл фыстæй дзы ирон адæм базонынц ног хабæрттæ, хъусынгæнинæгтæ, бакæсынц ахсджиаг æрмæджытæ. Æвдыст дзы цæуы республикæйы алы къабаз дæр, политикæ, экономикæ, культурæ, спорт, хъæууон хæдзарад, социалон хайад рæстæгимæ куыд æмдзу кæнынц, уый. Газет ахъаз у адæмы æхсæн хæлардзинады ахастдзинæдтæн æмæ рæзгæ фæлтæрты патриотон хъомыладæн. Газеты кусджыты къорд кæрæдзи фарсмæ балæугæйæ, кæрæдзийæн ныфсы хос уæвгæйæ, æрвылбон куыд фыдæбон кæны, афтæ ныр дæр, уыцы æгъдауыл æнцой кæнгæйæ, хистæрæй кæстæрмæ басгуыхтысты хохы цъупмæ схизынæй. Алы стыр æмæ гыццыл хъуыддагæн дæр йæ хъару ис иудзинады æмæ ма йын иу хатт æвдисæн уыдыстæм нæ равдыст хъæппæрисæй. Нæ хистæртæ нæ разæй кæй цыдысты, уый та нын нæ хъару кодта дывæр. Нæ газеты символ — «Рæстдзинад»-ы тырыса Хазиаты цъуппыл ныссадзыны хъуыддагæй, мах, фыццаджыдæр, кад æмæ аргъ скодтам газеты бындурæвæрджытæн, равдыстам нæ уарзондзинад Фыдыбæстæмæ. Мах фидарæй уырны, «Рæстдзинад», нæ мадæлон æвзаг, не ‘гъдæуттæ æмæ нæ культурæ кæй уыдзысты Хазиаты хохау æнусон!

— “Рæстдзинад” бирæ бæрæгбæттæ æмæ юбилейтæ сбæрæг кодта, фæлæ ацы юбилей куыд дæргъвæтин у мадзæлттæй, куыд бæрзонд аргъгонд ын цæуы, афтæ никæд уыд. Суанг азы кæронмæ дæр нæм æнхъæлмæ кæсы юбилейон мадзæлттæ. Уыдонæн сæ ахсджиагдæртæй иу уыд хохы цъуппыл «Рæстдзинад»-ы тырыса ныссадзыны балц. Нæ къорд уымæй ног æвзарæнты ацæугæйæ, ноджы дæр ма æрбангомдæр ис. Зындгонд тæлмацгæнæг, æхсæнадон архайæг Зæнджиаты Бæбу Цъæйы ком æмбисондæн хаста, йæ рæуджытæ хъыгдард кæмæн уыдысты, уыдонæн дзы йæ рæстæджы йæхи хардзæй санатори дæр сарæзта. Махæй алчидæр ацы мадзалы фæстæ йæхи банкъардта ноджы уæнгрогдæр æмæ хъаруджындæрæй. Фыццаг хатт дзы чи уыд, уыдонæн та ацы балц баззайдзæн ноджы зæрдылдаринагдæрæй, — загъта Цгъойты Хазби. Тырысайæн аив фæлгонц сарæзта «Рæстдзинад»-ы кæстæр къамисæг Цæгæраты Дауыт.

Ацы мадзалæй ма «Рæстдзинад»-ы кусджытæ иу хатт загътой, цыфæнды уавæрты дæр кæй ис царды, уды, рæстæджы рæстдзинад бæрзонд хæссæн, кæй у «Рæстдзинад» сæ цард, сæ цин!

ХЕТÆГКАТЫ Оксанæ

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here