Йæ ном хæссы хъæууон скъола

0
128

 

Æрдзы фæтк, тæхуды, æндæрхуызон куы уаид, уæдиу нын, æвæдза, ахæм дæнцæгæн хæссинаг гуырдтæ йæ цæст фылдæр уарзид, ахæм фарны лæгтæ, царды фидауцтæ, фылдæр æнтысиккой рухс дунемæ, æмæ нын Созайты Юрийы (Аличы) хуызæн æвæджиауы хъæздыг уды хицæуттæ фылдæр дæттид.

О, бæрзæндты дзы хæссынц сæ сæртæ, сæрыстыр дзы чи сты, уыцы хиуæттæ, Созайты кадджын мыггаг, йæ уарзон райгуырæн Урсдоны хъæубæстæ.

«Хæсты сывæллонæн» рæстмæ сабидуг дæр нæ уыд. Уыцы тугкалæн хæсты йе ‘взонг цард Райгуырæн бæстæйы сæрвæлтау чи снывонд кодта, уыцы зынгхуыст фыд Кермены хуыз хъуыды дæр нæ бакодта æртæаздзыд саби. Уæдæ йæ ныййарæг мад, цардæй цæрынхъуагæй чи ахицæн, уый — Цæгæраты Верæйы уарзтæй дæр нæ бафсæст, астаздзыдæй сидзæрæй чи аззад, уыцы гыццыл лæппу Созайты Юри. Арф фæд ын ныууагъта йе ‘взонг зæрдæйы, йæ цардвæндагыл йæ уарзон схъомылгæнæг фыдымад Гыдзи. Уымæй банкъардта ныййарæджы рæвдауæн узæлд йæ сабибонты лæппу.

Цардбæллон Юри йæ хъæуы скъолайы къæсæрæй бакъахдзæфгæнгæйæ зæрдиагæй тырныдта ахуыры бæрзæндтæм. Цæстыты раз-иу арæх сыстад, йæ дарддæры цардвæндаджы йын арф фæд чи ныууагъта, уыцы Джегуыты Раисæ Муссæйы чызг, йæ фыццаг зондамонæджы сурæт. Хъусты-иу арæх азæлыдысты йæ фæлмæн, ныфсæвæрæн ныхæстæ: «Мæ гыццыл зондджын лæппу, ды, æнæмæнг, ахуыргæнæг уыдзынæ».

Æмæ йыл цæугæ дæр æркодтой йæ уарзон ахуыргæнæджы ныхæстæ. Зарынмæ, кафынмæ хæрзарæхст Юри уал æрлæууыди музыкалон дæсныйад райсыны фæндагыл. Дзæуджыхъæуы музыкалон училище фæуыны фæстæ зæрдиагæй уарзын кодта Урсдоны скъолайы сабитæн музыкæйы аив зæлтæ. Фæлæ йæ литературæмæ цымыдисдзинад дæр разæнгард кодта, фæсаууонмæ æнтыстджынæй кæй фæци каст, уыцы педагогон институты филологон факультет. Рæзгæ фæлтæры уарзон ахуыргæнæг, бирæ азты сæ арф зонындзинæдтæй ифтонггæнæг зондамонæджы уырыссаг æмæ ирон æвзаджы уроктæм афтæ зæрдиагæй дæр уымæн тындзыдтой сабитæ. Адæмы фарн бирæ у, фæзæгъынц. Хайджын дзы фæци Созайы-фырт дæр. Ахæм стыр кад ын кæм уыди, уыцы скъолайæн нысангонд æрцыд директорæй, дыууадæс азæй фылдæр та уыдис ахуыры хайады сæргълæууæг. Адæймагдзинадæй æххæст, удварны хъæздыг миниуджытæй хайджын Юри æнцонæй ардта фæндаг ахуыргæнджыты æмæ сабиты зæрдæтæм. Никуы дзы ничи фехъуыста дæрзæг ныхас.

— Царды æмæ ахуыры энциклопеди у нæ разагъды разамонæг, — дзырдта уæды райдайæн кълæсты ахуыргæнæг Айларты Кларæ. — Ацы скъола мах нæу, сывæллæтты у, уыдон сты нæ сомбон. Æмæ дзы алкæй зæрдæмæ дæр хъæуы дæгъæл ссарын, — арæх уарзта дзурын Созайыфырт.

Арæх-иу дзы хъуыстой æрыгон ахуыргæнджытæ зондамонæн ныхæстæ дæр: «Æвзæр дын чи фæуа, уымæн дæр хорз фæу æмæ иу афон æрфæсмон кæндзæн».

Зондамонæджы дæсныйадæй фæхайджын кодта Юри йæ уарзон фæдонты дæр. Фыды фарн мæрдтæм нæ цæуы, фæзæгъынц. Йæ фыды фарнæй фæхайджын æмæ арф зонындзинæдтæй бирæ азты рæзгæ фæлтæры ифтонг кæны хистæр чызг Элинæ. Хъарманы скъолайы директорæй нысангонд æрцыд цалдæр азы размæ. Ирон æвзаг æмæ литературæмæ уарзондзинад уадзы сабиты дадзинты зæрдиагæй. Уæдæ Аличы цардæмбал Нинæ, нæ республикæйы сгуыхт ахуыргæнæг, физикæ йæхæдæг куыд уарзы, афтæ йæ кæстæртæн дæр уарзын кæны. Урсдоны скъолайы бирæ азты бакуыста. Стыр кад ын ис хъæубæсты, йе ‘мкусджыты ‘хсæн. Кæстæр чызг Зæлинæ дæр æнæгуырысхойæ йæ ныййарджыты къахвæдтыл ацыд.

«Иу хæдзары — ахуыргæнджыты чысыл «педсовет», — арæх сын фæдзурынц хъазгæмхасæнты сæ зонгæтæ, сыхæгтæ. «Мæн ма цæмæн фæхъулон кодтат?», — сæ цæстмæ сын фæдары Аслан, уый та инженеры дæсныйад райста. Зын банымайæн сты, йæ даргъ цардвæндагыл цал арфæйы фыстæджы райста Созайты Юри йæ уарзон хъомылгæнинæгтæй, царды, ахуыры бæрзæндтæм кæй афæндараст кодта, уыдонæй. Цы хоры нæмгуытæ байтыдта, уыдон рæсугъд æвзартæ суагътой. Абон ын фæрнæй хæццæ кæны йæ фарны хъуыддаг скъолайы ныры директор, йæ кæддæры ахуырдзау Айларты Оксанæ, ахуыргæнæгæй кусы Джерджыты Эльзæ… Æмæ сæ чи фæуыдзæн нымад та?

Арфæгонд, амондджын сты, ахæм куырыхон разамонæг æртын азæй фылдæр директор кæмæн уыд, уыцы Урсдоны скъолайы ахуыргæнджытæ.

Коллективы, Урсдоны хъæубæсты, сыхбæсты, хиуæтты сæрыстырдзинад, куырыхон разамонæг, нæ республикæйы сгуыхт ахуыргæнæг, бирæ хæрзиуджыты хицау… Созайыфырты ном кадджынæй хæссы, йæ цард рагуалдзæгæй æрæгвæззæгмæ кæм арвыста, уыцы Урсдоны хъæууон скъола. Ацы бонты Созайты Юрийыл хъуамæ сæххæст уыдаид 80 азы.

ДЗИЦЦОЙТЫ-БАГАТЫ Сафирæт

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here