Экономикон рæзты дардæмгъуыдмæйы нысантæ, ног ахуырадон аз æмæ æндæр ахсджиаг фарстатæ

0
112

 

Республикæйы Хицауады Сæрдæр ТУСКЪАТЫ Таймураз дзы сæрдариуæг кодта, афтæмæй знон уыд РЦИ-Аланийы Хицауады æмбырд. Хицауады уæнгтæ æркастысты æмæ равзæрстой республикæйы социалон-экономикон æмæ æхсæнадон-политикон цардимæ баст къорд хицауадон уынаффæйы, стæй закъонæвæрынадмæ бахæссинаг ивддзинæдтæ.

Хицауады уæнгтæ сфидар кодтой «2018-2020 азтæм РЦИ-Аланийы разамынддæттæг кадрты резерв аразыны æмæ йæ цæттæ кæныны» паддзахадон программæ. Æркæсынмæ йæ бавдыста РЦИАланийы Сæргълæууæджы æмæ РЦИ-Аланийы Хицауады Администрацийы разамонæг Челæхсаты Рустем. Программæ ахæсдзæн 3 азы, йæ сæххæст кæныны финансон хæрдзтæ сты 19 милуаны æмæ 317 мин сомы. Раныхасгæнæг куыд загъта, афтæмæй разамынд дæттыны къабазæн æрыгон, куыстхъом æмæ дæсны кадртæ цæттæ кæнынæн ацы программæ у хорз гæнæн. Программæйы ахсджиагдзинад бафиппайдта республикæйы Хицауады Сæрдар Тускъаты Таймураз. «Республикæйы разамынд дæттыны къабазы, хицаудзинад æххæстгæнæг оргæнты, æндæр ведомствоты разамынддæтджыты нымæц ныртæккæ у 2 мины æмæ 700 адæймагмæ хæстæг, æмæ хуыздæрæй — хуыздæр кадртæ цæттæ кæнынæн хъæуы иудадзыгон, пъланыл æвæрд куыст. Разамынд дæттыны бынатмæ кадртæ цæттæ кæнгæйæ, каст хъуамæ цæуа æрыгон адæймагæн йæ дæсныдзинадмæ, йæ зонындзинæдтæм, удыхъæды миниуджытæм», — загъта Хицауады Сæрдар.

Республикæйы экономикон рæзты министр Томайты Хъазыбег сфидар кæнынмæ бавдыста экономикон нывылдзинадимæ баст дыууæ закъонæвæрынадон хъæппæрисы: «РЦИ-Аланийы инвестицион архайды тыххæй» РЦИ-Аланийы Закъонмæ ивддзинæдтæ бахæссыны тыххæй» РЦИАланийы закъоны проект æмæ «РЦИ-Аланийы фæллойы базарады регионалон хицæндзинæдтыл дзурæг 2019 азмæ ног коэффициент сфидар кæныны тыххæй» РЦИ-Аланийы закъоны проект. Хицауады уæнгтæ рахæцыдысты ивддзинæдты фарс. Тускъаты Таймураз куыд бафиппайдта, афтæмæй республикæйы экономикон рæзтимæ баст закъонтæ се ‘ппæт дæр сты ахсджиаг, уымæ гæсгæ ахæм куыст хъуамæ уа иудадзыгон æмæ бæстон.

Бирæ ногдзинæдтæ æмæ хъæппæристæ ацы хатт баст уыдысты ахуырады къабаз банывыл кæнынимæ æмæ, цы фарстатæ дзы ис, уыдон лыг кæнынимæ. Хицауады уæнгтæн сæ бавдыста ахуырад æмæ наукæйы министр Иринæ Азимова. УФ-йы Президенты Майы указтæ æххæст кæныны фæлгæты, куыд Уæрæсейы æппæт регионты, афтæ Цæгат Ирыстоны дæр, арæзт æрцæудзæн Курдиатджын сывæллæттимæ кусыны регионалон центр. Æппæты фылдæр дзы кусдзæн 28-29 адæймаджы. Уæлæмхасæн ахуырадон кусæндоны хæстæ æххæст кæнгæйæ, центр æргом кæндзæн 5-18-аздзыд курдиатджын сывæллæтты, семæ архайдзæн, æххуыс сын кæндзæн, цæмæй сæ дарддæры царды сæ курдиат сæфт ма ‘рцæуа, æмæ сæ фæндаг ссарой.

Æрцæудзæн ахуырады къабазимæ баст æндæр ивддзинæдтæ дæр. Зæгъæм, баиу кæндзысты сывæллæтты хæдзар «Виктория» æмæ сидзæрты хæдзар «Хуры тын». Иринæ Азимова куыд радзырдта, афтæмæй, министрад цы мониторинг арæзта, уый фæрцы сбæрæг, сидзæр сывæллæтты нымæц дыууæ раны дæр кæй фæкъаддæр. 2015 азы «Виктория»-йы уыд 80 сывæллоны, ацы аз та — 26. «Хуры тын»-ы хъомылгæнинæгтæ 2015 азы уыдысты 51, ацы аз та — 32. Сидзæр кæнæ æвæгæсæгæй баззайæг сывæллæтты нымæц республикæйы зынгæ фæкъаддæр, бирæтæн дзы ног бинонтæ кæй фæзынд, уымæ гæсгæ. «Хуры тын»-ы ныртæккæ цæуынц цалцæггæнæн куыстытæ, æмæ, куыддæр фæуой, афтæ, дыууæ хæдзары ма цы 44 сидзæр сывæллоны баззад, уыдоны баиу кæндзысты, æмæ дзы æрцæрдзысты. Кæй зæгъын æй хъæуы, сидзæр сывæллæтты социализацийæн, сæ ахуырад æмæ хъомыладæн ацы ран арæзт æрцæудзæн æппæт фадæттæ дæр. «Виктория»-йы бæстыхайæ, стæй йæ бынатæй дарддæр пайдагонд цæудзæн национ проект «Ахуырад»-ы фæлгæты нысантæн.

Дарддæр, баиу кæндзысты, Рахизфарсы районы чи ис, уыцы 8-æм профессионалон училище æмæ Дзæуджыхъæуы базарадон-экономикон техникум. Хъуыддаг ис уый мидæг, æмæ, техникуммæ ахуыр кæнынмæ бацæуын бирæты фæнды, конкурсмæ гæсгæ иу бынатмæ сты 2-6 адæймаджы. 8-æм училищейы ахуырдзаутæ та, ахуыргæнæндонæн йæ бон райсын цас у, уымæй дзы вæййынц йе ‘мбисæй дæр къаддæр. Дыууæ ахуыргæнæндонæй хуыздæр пайдагонд цæмæй цæуа, уый тыххæй хаст æрцыд сæ баиу кæныны уынаффæ. Финансон хæрдзтæ дзы нæ бахъæудзæн, ахуырадон процесс, ахуырадон программæтæ, цавæр дæсныйæдтæ дзы цæттæ кæнынц æмæ кæндзысты — алцыдæр æрцæудзысты нывылгонддæр. Ахæм нысанимæ ма баиу кæндзысты республикæйы уæлæмхасæн ахуырадон кусæндæттæй кæцыдæрты. Æппæт ивддзинæдты нысан у ахуырадон процесс, ахуырады гæнæнтæ фæхуыздæр æмæ фæфылдæр кæнын. Тускъаты Таймураз арфæ ракодта Ахуырад æмæ наукæйы министрадæн, ахуырады къабазы хъæугæ ивддзинæдтæ саразыны тыххæй егъау аналитикон куыст кæй бакодтой, уый тыххæй.

Фæллой æмæ социалон рæзты министр Хъесаты Игорь æркæсынмæ бавдыста, 2018 азы II кварталæн РЦИ-Аланийы цæрджыты сæйраг социалондемографион къордтæн, фæцæрынæн чи хъæуы, æппынкъаддæры уыцы бæрц сфидар кæныны тыххæй фарста. Фæлхасадон хæрдзтæ, продукттæ æмæ æндæр товарты æргътæ нымайгæйæ, министрад сфидар кодта, алы къордтæм хауæг республикæйы цæрæг адæмы фæцæрынæн æппынкъаддæр чи хъæуы, уыцы бæрц ацы азы II кварталмæ. Уыцы бæрц рауад ахæм: куыстхъом адæймаджы фæцæрыны æппынкъаддæры бæрц — 9 635 сомы, пенсиисæгæн — 7 540 сомы æмæ сывæллæттæн — 9 326 сомы.

Муниципалон сконды бюджеттæн баххуыс кæныны æмæ районты бюджеттæ сæмхуызон кæныны мадзæлтты фæдыл æмбырды раныхас кодта финансты министры фыццаг хæдивæг Дзæгъойты Алан. Социалон хæстæ æххæст кæнын, коммуналон хæрдзтæн, стæй кусджытæн мызд фидын сæ бон цæмæй уа, уый тыххæй финансон æххуысы хуызы Æрæфы районæн лæвæрд æрцæудзæн 11 милуаны 197 мин сомы, Кировы районæн — 13 милуаны 758 мин сомы, Мæздæджы районæн — 9 милуаны 888 мин сомы æмæ Горæтгæрон районæн — 10 милуаны 108 мин сомы.

Цæгат Ирыстоны экономикон рæзты дæрдæмгъуыдмæйы политикæ республикæйы æххæстгонд куыд цæуы, цавæр гæнæнты фæрцы, уый тыххæй æмбырды бæстон доклад скодта экономикон рæзты министр Томайты Хъазыбег. Ахуырад æмæ наукæйы министр Иринæ Азимова та радзырдта, ног ахуыры азмæ республикæйы астæуккаг ахуыргæнæндæттæ куыд цæттæ сты, уый тыххæй.

Хицауады уæнгтæ ма æркастысты æмæ сфидар кодтой инвалидтæ æмæ æнахъомтæн куысты бынæттæ аразыны, экологи æмæ æндæр ахсджиаг фарстатимæ баст къорд хъæппæрисы.

ДЕДЕГКАТЫ Зæлинæ

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here