Æрхонкæйыл — 180 азы!

0
32

 

Ирыстоны цы бирæ хъæутæ ис, уыдонæй иу, Æрхонкæйы станицæйыл сæххæст 180 азы. 1838 аз Ирыстонмæ Украинæйæ цы хъазахъхъæгтæ ссыдысты, уыдон уыдысты йæ фыццаг цæрджытæ. XIX æнусы Уæрæсейы паддзахы уынаффæйæ, хъазахъхъаг полкъ æрхонкæйаг фидæртты æрбынæттон ис, сæ цæрæн бынат дæр афтæ схуыдтой.

Фæзынд дзы доны куырæйттæ, агуыридуры завод, дурынтæгæнæн цех. Абон Æрхонкæ у аив, тырны рæсугъд фидæнмæ. Ног цалцæггонд фæндаг æмæ æфснайд фæлладуадзæн паркæй фæфидыдтой уынгтæ. Ацы æмæ æндæр фарстатæ лыг кæнынмæ æрхонкæйæгтæн алывæрсыг æххуыс кæнынц районы æмæ республикæйы разамынд. Рæсугъд æмæ хъæлдзæг бæрæгбон райдыдта сæумæрайсом аргъуаны бакуывдæй. Уыцы рæстæг парчы бæлæсты аууоны адæм æмбырд кодтой. Хистæрæй-кæстæрæй, иууылдæр цымыдисæй кастысты æрмдæсныты равдыстытæм, бацæттæ сæ кодтой скъоладзаутæ æмæ рæвдауæндæтты хъомылгæнинæгтæ сæ ахуыргæнджытимæ. Хъæлдзæг хъазахъхъаг зарджытæ-иу райхъуыстысты парчы алы къуымтæй. Уæдæ æхсаргардæй архайынмæ куыд арæхсынц, уый дæр дисы æфтыдта. Адджинæгтææй, алыхуызон дæттæй, ирон чъири æмæ физонæгæй дæр дзы саходæн уыдис.

Бæрæгбонхуыз уыдысты адæм иууылдæр, цин кодтой сæ иумæйаг «хæдзары» кадджын юбилейыл. Сæ циныл бацин кæнынмæ æрбацыд бирæ адæм. Уыдонимæ: нæ республикæйы Сæргълæууæг Битарты Вячеслав, РЦИАланийы Парламенты Сæрдар Алексей Мачнев, Уæрæсейы Президенты Æххæстбарджын минæвары хæдивæг Владимир Попков, Горæтгæрон районы сæргълæууæг Гаглойты Алан, культурæйы министр Милдзыхты Руслан, Алайнаг зылды атаман Баскаты Эльбрус, æндæр бæрнон кусджытæ.

Цæхх æмæ кæрдзынимæ, хъæлдзæг зарджытæ æмæ хъазахъхъæгты маршæй сыл сæмбæлдысты фысымтæ.

— Бæрæгбоны хорзæх уæ уæд! Раздæр дæр æмæ абон дæр Æрхонкæйы цæрджытæ хъуыстгонд уыдысты сабырдзинадмæ тырнæг, куыстуарзаг адæмæй. Æхсызгон куыд нæ у, иу хъæуы 20 адæмыхатты кæрæдзи æмбаргæйæ, хæларæй бирæ азтæ цæрынц, уый. Рох не сты станицæйы хъæбатыр фырттæн сæ нæмттæ. 1,5 мин адæймаджы афæндараст кодта тохы быдырмæ, уыдонæн се ‘мбис фæстæмæ нал сыздæхт. Абоны рæстæгимæ æмдзу кæнгæйæ, бирæ ногдзинæдтæ фæзынд станицæйы, уымæй фылдæр та ма саразын хъæуы. Тагъд рæстæджы бавналдзыстæм рынчындон цалцæг кæнынмæ, иумæйаг хъарутæй йæ хъуамæ хорз саразæм. Æрхонкæ у диссаджы рæсугъд бынат, ныр дыууæ æнусы йæ цæрджытæ фидар хæцынц сæ традицитыл æмæ сæ ног фæлтæртæм дæттынц, — загъта Битарты Вячеслав. Уарзон станицæйæн йæ хъазуатон фæллойæ бирæ азты кад чи кæны, уыдонæн республикæйы Сæргълæууæг радта хæрзиуджытæ æмæ Кады нысантæ.

Майдан «Ирыстоны намысæн» саккаг кодтой Николай Костарновæн, РЦИ-Аланийы сгуыхт дохтыры ном радтой Валентинæ Гуртавенкойæн. РЦИ-Аланийы Сгуыхт ахуыргæнæджы ном райстой Еленæ Белеенко, Наталья Демченко æмæ Ольгæ Костыря. РЦИ-Аланийы Культурæйы сгуыхт кусæджы ном саккаг кодтой хъæууон библиотекæйы кусæг Багаты Нинæйæн.

Æппæты стырдæр æмæ ахсджиагдæр лæвар райстой станицæйы рæзгæ фæлтæр. Тагъд рæстæг парчы фæзындзæн сывæллæтты хъазæнспортивон фæз. Уый сын у республикæйы разамынды лæвар.

Нæ республикæйы зындгонд артисттæ, районы хихъæппæрисадон къордтæ та сæ арæхстдзинад равдыстой кафынæй æмæ зарынæй.

ГУГКАТЫ Жаннæ

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here